Page 1 of 1

różnica: plaski-selfbow

Posted: Tue Aug 23, 2016 8:10 am
by iztok
Mam takie pytanie jaka jest różnica pomiędzy łukiem płaskim a selfbowem. Wiem pytanie brzmi bardzo zielono, ale naprawde nie wiem czy jest tutaj jakaś duża różnica, czy tylko drobiazgi :oops: .

Pozdrawiam

Re: różnica: plaski-selfbow

Posted: Tue Aug 23, 2016 9:14 pm
by Sandan
Selfbow to łuk wykonany z jednego kawałka niemodyfikowanego chemicznie i mechanicznie drewna, części pracujące muszą być wykonane z jednej listwy litego drewna. Dopuszczona jest obróbka cieplna. Do kategorii nie zalicza się laminatów sklejonych z 2 lub więcej warstw różnego gatunku drewna a nawet sklejenia warstw tego samego gatunku, gdyż taki zabieg wpłynąłby na zmianę rozkładu naprężeń wewnętrznych.

W kryterium mieści się doklejenie (np. dla wygody uchwytu) risera majdanu o ile pozostaje on niepracujący, więc nie wpływa na dynamikę łuku, oraz trwałego połączenia 2 krótszych kawałków rozszczepionego drewna, w środku majdanu. Czyli łuk sklejony z 2 krótszych szczap w środku może być uznany za selfbow o ile szczapy są z jednolitego i tego samego gatunku drewna ale nie są w żaden sposób laminowane. Łuk selfbow nie musi być płaski, może mieć dowolny przekrój, zaokrąglony grzbiet i brzusiec - np. łuk walijski longbow nie jest płaski ale jest selfbowem, analogicznie zmienny w przekroju mollegabet bez ścięgien. Samo wygięcie na gorąco refleksów czy recurve'ów także nie oznacza zmiany tej kategorii, łuk selfbow nie musi być prostym. Taki wygięty łuk choć nie jest prosty to nadal pozostaje selfbowem o ile jego konstrukcja nie jest warstwowa. Naturalny laminat biel-twardziel cisu i innych gatunków, więc bez wtórnego, sztucznego sklejenia pozostaje jedną warstwą jednolitego drewna. Także drobne wzmocnienie zaczepów cięciwy, twardszym drewnem lub rogiem nie dyskwalifikuje takiego łuku, ponieważ to nie wpływa na jego dynamikę.

Łuk płaski można wykonać z wielu warstw np. bambus, hikora na grzbiecie a klon czy dąb itp. na brzuścu - ale to są już wtedy łuki warstwowe, do tego te warstwy z różnych gatunków różnią się parametrami mechanicznymi. Można też łuk płaski pokryć ścięgnami, skórą, lub włóknami roślinnymi jak len, konopie czy pokrzywa itp. i wtedy będzie on zaliczony do kategorii półkompozyt naturalny, z warstwą ścięgnistą i warstwą drewnianą, czyli typu drewno-ścięgna. Tym razem wszystkie te zabiegi wpływają już istotnie na wewnętrzną mechanikę pracy ramion.

Selfbow musi być wykonany z drewna, natomiast łuk naturalny może być wykonany z dowolnych materiałów naturalnych jak ścięgna na grzbiecie, w środku drewno (niektóre łuki lub kusze nie posiadają w ogóle tej warstwy) i róg na brzuścu, wtedy nazywamy go pełnym kompozytem naturalnym - typu róg-drewno-ścięgna.

Tutaj zagadnieniem pozostaje rodzaj użytego kleju czy jest pochodzenia naturalnego czy syntetycznego. Ale ja jestem zdania, że rodzaj użytego kleju nie ma żadnego znaczenia w sprawności łuków poza wiernością historyczną a w dodatku kleje naturalne wcale nie ustępują (jak nie przewyższają) jakością, siłą i elastycznością bardziej współczesnym klejom stolarskim. Natomiast kleje rybne, skórne czy kostne wymagają więcej nakładu pracy, dłużej schną wymagają wstępnego przygotowania tj. rozpuszczenia w wodzie natomiast kleje syntetyczne są pod tym względem czystsze w pracy, mniej śmierdzą i są od razu gotowe do użycia po wyciśnięciu z tubki. Kleje dwuskładnikowe, takie jak żywice poliestrowe i epoksydowe także wymagają wstępnego przygotowania, wymieszania składników, i czasami b. długiego czasu polimeryzacji lub wysokiej temperatury procesu. A ogólnie też są raczej nieprzyjemne w kontakcie i z powodu dużej lepkości wnikają płycej w materiał niż naturalne kleje.

Kolejną dyskusyjną kwestią pozostaje materiał na cięciwy. Są dwa podejścia.
Ortodoksyjne - do łuków naturalnych tylko materiały naturalne takie jak włókna roślinne, ścięgna, skóra, jelita czy jedwab są dopuszczalne. Natomiast do łuków sztucznych materiały dowolne. To podejście dominuje w Ameryce ale mnoży ponad miarę kategorie i zawiłość regulaminu.
Nieortodoksyjne - oprócz naturalnych dopuszczalne są także materiały sztuczne. Takie ujęcie jest bardziej miarodajne, pozwala na porównanie różnych rodzajów łuków w porównywalnych warunkach. Nie bez znaczenia pozostaje też kwestia dostępności dla łuczników naturalnego surowca o dobrej jakości. Takie zasady panują na polskich zawodach flightowych jakie organizuje Robin.

Łuki syntetyczne są w całości lub części wykonane z materiałów syntetycznych jak włókno szklane, włókno węglowe, pvc, różne inne rodzaje ceramiki itp. W tym przypadku nie da się zastosować klejów naturalnych lub współczesnych klejów stolarskich typu poliwinylowego, nie ze względu na parametry wytrzymałościowe lecz z uwagi na ich niską przyczepność do materiałów sztucznych, ponieważ nie potrafią ich przesiąknąć tak jak nasiąkają pory drewna czy skóry bo szkło nie ma porów, w które kleje stolarskie (przeważnie na bazie wody) mogłyby wniknąć. W tym przypadku większą zdolnością przyczepności choć bez wnikania wgłąb czyli większym powinowactwem chemicznym do sztucznej powierzchni wykazują się różne żywice polimerowe, i to jest główny powód ich użycia. Dodatkowo takie tkaniny czy rovingi (w jednym kierunku włókna) już w fabryce poddawane są najczęściej aktywacji czyli pokryciu ich powierzchni odpowiednią substancją aby jeszcze więcej zwiększyć zdolność żywic do ich złapania. Łuki syntetyczne w większości przypadków są płaskie ponieważ wynika to z technologi ich wyrobu, dostępności listew materiału i łatwości dopasowania i dociśnięcia płaskich warstw. Natomiast są też łuki kompozytowe sztuczne o innym kształcie np. o przekroju D kształtnym ale te niestety wymagają żmudnej i kosztownej obróbki szlifującej (lub innej w fazie klejenia), więc są mniej popularne i trudniejsze do wykonania. Chyba żadna większa fabryka łuków takich nieznormalizowanych, nie płaskich przekrojów ramion nie oferuje. Właściwie to jest tylko do indywidualnego wykonania.

Jak widzisz różnice są bardzo duże i nie są tylko drobiazgami. Selfbow to łuk drewniany, nielaminowany o raczej dowolnym kształcie, natomiast określenie płaski określa tylko przekrój ramienia a nie użyte materiały lub ilość warstw. Są to różnice nie tylko, że istotne ale zasadnicze.

Re: różnica: plaski-selfbow

Posted: Wed Aug 24, 2016 6:06 am
by iztok
sandan bardzo dzięki. :-) Ja myślałem, że jest tu tylko różnica w przekroju ramion, lub rękojeści, ale teraz zrozumiałem, że nie o to chodzi.
Jeszcze raz dzięki za wszystko, i moim zdaniem dużo łucznikom to pomoże.